XI.38 - DƯƠNG PHỤ
Tên Huyệt:
Phần ngoài thuộc Dương; Ngày xưa gọi xương ống chân là Phụ Cốt. Huyệt ở phần ngoài cẳng chân ( thuộc dương), lại ở chỗ phụ cốt, v́ vậy gọi là Dương Phụ (Trung Y Cương Mục).Tên Khác:
Dương Pḥ, Dương Phù, Phân Gian, Phân Nhục.Xuất Xứ: Thiên ‘Bản Du’ (LKhu.2).
Đặc Tính:
+ Huyệt thứ 38 của kinh Đởm.
+ Huyệt Kinh, thuộc hành Hoả
.
+ Huyệt Tả của kinh Đởm.
Vị Trí:
Trên đỉnh mắt cá ngoài 4 thốn, ở bờ trước xương mác.Giải Phẫu:
Dưới da là khe giữa cơ mác bên ngắn với bờ trước xương mác.Thần kinh vận động cơ là nhánh của dây thần kinh cơ - da.
Da vùng huyệt chi phối bởi tiết đoạn thần kinh L5.
Chủ Trị:
Trị khớp gối viêm, lưng đau, toàn thân bồn chồn, mỏi mệt.Phối Huyệt:
1.
Phối Dương Giao (Đ.35) + Dương Lăng Tuyền (Đ.34) trị vùng mông và xương ống chân tê, mất cảm giác (Thiên Kim Phương).2.
Cứu Dương Lăng Tuyền (Đ.34) + Dương Phụ (Đ.38) + Huyền Chung (Đ.39) + Phong Thị (Đ.31) trị cước khí (Ngoại Đài Bí Yếu).3.
Phối Dương Quan (Đ.33) trị phong tê (Tư Sinh Kinh).4.
Phối Chi Câu (Ttu.6) + Chương Môn (C.13) + Túc Lâm Khấp (Đ.41) trị loa lịch (Tư Sinh Kinh).5.
Phối Chương Môn (C.13) + Lâm Khấp (Đ.41) trị quyết nghịch (Châm Cứu Đại Thành).6.
Phối Khâu Khư (Đ.40) + Túc Lâm Khấp (Đ.41) trị dưới nách sưng (Châm Cứu Đại Thành).7.
Phối Thái Xung (C.3) trị nách sưng, cổ có nhọt (Châm Cứu Đại Thành).8.
Phối Dương Giao (Đ.35) + Hành Gian (C.2) + Tuyệt Cốt (Đ.39) trị 2 chân tê (Châm Cứu ĐạiThành).9.
Phối Cách Du (Bq.17) + Nội Quan (Tb.6) + Thương Khâu (Ty.5) + Tỳ Du (Bq.20) + Vị Du (Bq.21) trị dạ dầy đau (Thần Cứu Kinh Luân).10. Cứu Dương Phụ 21 tráng, phối cứu Khí Hải (Nh.6) 100 tráng + Tam Âm Giao (Ty.6) 21 tráng + Túc Tam Lư (Vi.36) 21 tráng trị khí nhược, tiêu chảy phân sống, rốn lạnh, bụng đau (Vệ Sinh Bảo Giám).
11. Phối Dương Lăng Tuyền (Đ.34) + Hiệp Khê (Đ.43) + Túc Khiếu Âm (Đ.44) + Túc Lâm Khấp (Đ.41) trị mụn nhọt mọc ở 1 bên đầu (Ngoại Khoa Lư Lệ).
12. Phối Thái Xung (C.3) trị dưới nách sưng lở (Tân Châm Cứu Học).
13. Phối Cách Du (Bq.17) + Can Du (Bq.18) + Chi Câu (Ttu.6) + Nội Quan (Tb.6) + Túc Lâm Khấp (Đ.41) trị ngực và sườn đau (Châm Cứu Học Gỉan Biên).
Châm Cứu:
Châm thẳng 1 - 1, 5 thốn, Cứu 3-5 tráng, Ôn cứu 5 - 10 phút.*Tham Khảo:
(” Chứng Nhiệt Quyết nên thủ huyệt ở kinh túc Thái Âm và túc Thiếu Dương (huyệt Dương Phụ), tất cả đều nên lưu kim lâu” (LKhu.21, 28).
(“Mă đao thủng lủ dưới nách, họng sưng tắc: dùng Dương Phụ để trị” (Giáp Ất Kinh).
(“Trị các chứng phong: cứu huyệt Dương Phụ 7 tráng” (Thiên Kim Phương).