X.16 - THIÊN DŨ
Tên Huyệt:
Celestial window - Fenêtre céleste.Thượng bộ thuộc thiên; Dũ = cửa sổ, chỉ cổ gáy. Huyệt ở vùng trên = thiên, có tác dụng trị bệnh ở vùng cổ gáy, v́ vậy gọi là Thiên Dũ (Trung Y Cương Mục).
|
|
Tên Khác:
Thiên Thính.
Xuất Xứ: Thiên ‘Bản Du’ (LKhu.2).
Đặc Tính
:+ Huyệt thứ 16 của kinh Tam Tiêu.
+ Thuộc nhóm huyệt ‘Thiên Dũ’ (Thiên Dũ Ngũ Bộ): Nhân Nghênh (Vi.9) + Phù Đột (Đtr.18) + Thiên Dũ (Ttu.16) + Thiên Phu? (P.3) + Thiên Trụ (Bq.12) (LKhu 21, 20).
Vị Trí:
Ở phía ngoài cổ, bờ sau và trong gai xương chũm, bờ sau cơ ức-đ̣n-chũm, nơi góc hàm dưới. Hoặc lấy nếp sau gáy làm chuẩn, huyệt ở 1/3 ngoài của đường nối huyệtThiên Trụ (Bq.12) và Thiên Dung (Ttr.17) .
Giải Phẫu:
Dưới da là bờ sau cơ ức-đ̣n-chũm, cơ gối đầu, cơ đầu dài.Thần kinh vận động cơ là nhánh của nhánh của đám rối cổ sâu, nhánh thần kinh chẩm lớn, nhánh thần kinh dưới chẩm.
Da vùng huyệt chi phối bởi tiết đoạn thần kinh C3.
Tác Dụng:
Thăng khí Dương lên đầu, thông lạc.Chủ Trị:
Trị cổ gáy cứng, tai điếc.Phối Huyệt:
1. Phối Phong Tŕ (Đ.20) + Thượng Tinh (Đc.23) + Y Hy (Bq.45) trị mặt và mắt sưng (Giáp Ất Kinh).
2. Phối Côn Lôn (Bq. 60) + Phong Môn (Bq.12) + Quan Nguyên (Nh.4) + Quan Xung (Ttu.1) trị chóng mặt, đầu đau do phong (Thiên Kim Phương).
3. Phối Tứ Độc (Ttu.9) trị điếc đột ngột (Thiên Kim Phương).
4. Phối Cự Cốt (Đtr.16) + Đại Trữ (Bq.11) + Khuyết Bồn (Vi.12) + Thần Đạo (Đc.11) + Thiên Đột (Nh.22) + Thủy Đạo (Vi.28) trị vai lưng đau (Thiên Kim Phương).
5. Phối Hậu Khê (Ttr.3) trị cổ cứng (Tư Sinh Kinh).
6. Phối Dịch Môn (Ttu.2) + Thính Cung (Ttr.19) trị lăng tai (Châm Cứu Học Thượng Hải).
7. Phối Ế Phong (Ttu.17) + Hợp Cốc (Đtr.4) trị họng đau (Châm Cứu Học Thượng Hải).
8. Phối Côn Lôn (Bq. 60) + Hợp Cốc (Đtr.4) + Phong Tŕ (Đ.20) trị eo lưng và lưng đau không xoay trở được (Châm Cứu Học Giản Biên).