CHU TIÊU (? – 1425) 
Chu Tiêu là
con trai thứ năm của Minh Thái tổ Chu Nguyên Chương, không rơ sinh năm nào. Niên
hiệu Hồng Vũ năm thứ 3 (1370), Chu được phong
Ngô Vương; năm
thứ 11, cải
phong Châu Vương. Niên hiệu Hồng Hy năm đầu (1425) qua đời, thụy hiệu Châu Định
Vương.
Chu Tiêu hiếu
học, hay chép thi phú, đă sáng tác ‘Nguyên Cung Từ’ 100 chương. Ngày thường, Chu để
ư y dược. Niên hiệu Hồng Vũ, năm Canh Ngọ (1390), Chu
ngụ cư ở Điên Đương (nay là Vân Nam, Điên
Tŕ). V́ thấy ở đấy sơn lam chướng khí làm
cư dân nhiễm
bệnh rất nhiều, lại không có thầy thuốc giỏi, ông bèn tuyển chọn sao lục những
phương thuốc xưa và những phương gia truyền có hiệu nghiệm, ra lệnh cho lương y
của phủ Lư Hằng tập trung các tư liệu ấy chép thành một sách ‘Châu Phủ Tụ Trân
Phương’ (tụ: tay áo -> sách ở tầm tay), lại gọi là ‘Tụ Trân Phương Đại Toàn’,
chia làm 81 môn, gồm 377 phương thuốc. Ông ở phủ Khai Phong 8 năm, ở đấy, đất
đai rộng phẳng, cây cỏ tạp tươi tốt nhưng hạn lụt mất mùa nhiều. Để giúp cứu đói
trong những năm mất mùa, ông xem qua các sách của tiền nhân, phỏng vấn các vị
cao tuổi trong dân, t́m kiếm rễ, cọng, hoa, trái, mầm non của cây cỏ cả 414
giống loại, đều vẽ h́nh thuyết minh, viết thành một quyển ‘Cứu Hoang Bản Thảo’
cho ra đời vào niên hiệu Vĩnh Lạc năm thứ 3 (1405). Sách này ghi chép bản thảo
138 loại do
tiền nhân để
lại, c̣n lại 276 loại do Chu Tiêu mới phát hiện. Sách chẳng những có tác dụng
tích cực cứu hoang cứu đói thời xưa, mà c̣n ở một tŕnh độ nhất định, phong phú
hóa nội dung ngành bản thảo học, cung cấp tư liệu phong phú cho đời sau trong
việc nghiên cứu thực vật có thể dùng để ăn.
Chu Tiêu lại
cùng với Giáo thụ Đằng Thạc, Trưởng sử Lưu Thuần cộng đồng thu thập các phương
thuốc xưa nay, khảo chứng luận thuật, biên soạn thành một bộ sách các phương
thuốc lớn nhất trong lịch sử Trung Quốc, bộ ‘Phổ Tế Phương’.
Các phương
thuốc tốt, kinh nghiệm từ xưa có thể nói đều có đủ trong sách này. Về sau, Lư
Thời Trân khi soạn ‘Bản Thảo Cương Mục’, các phương thuốc phụ lục phần nhiều lấy
ở sách này. ‘Phổ Tế Phương’ ra đời lần đầu vào niên hiệu Vĩnh Lạc năm thứ 4
(1406), bản khắc chữ đầu tiên đă sớm thất lạc. ‘Tứ Khố Toàn Thư’ căn cứ vào các
bản c̣n sót lại trong dân, thu gom chép lại đực trọn bộ. Số lượng phương thuốc
của sách này rất lớn, ghi chép tư liệu phong phú, có thể nói đây là tổng kết các
phương tễ từ đời Minh trở về trước, thật là một bộ sách tham khảo trọng yếu để
nghiên cứu phương tễ học và chỉ đạo các loại trị liệu lâm sàng của Trung y.
|