LÂM BỘI
CẦM (1772 – 1839)
Lâm Bội Cầm,
tự Vân Ḥa, hiệu Hy Đồng, ngươi đời Thanh, Đơn Dương (nay là Giang Tô, Đơn
Dương). Ông là kẻ sĩ, sính văn chương thi phú. Niên hiệu Gia Khánh,
năm Mậu Th́n
(1808), đỗ Hương khôi (đầu bảng thi Hương); năm sau đến kinh ứng thí không đỗ,
bèn hồi hương mở lớp dạy học, đồng thời nghiên cứu y học. Ban ngày ông dạy học,
tối lại chong đèn nghiên cứu sách y, trải mấy mươi năm không biết mệt. Các sách
‘Tố Vấn’, ‘Linh Khư', ‘Nạn kinh’, ‘Thương hàn’, và sách y của chư gia, không
sách nào không tinh thông. Tuy ông không coi nghề thầy thuốc là nghề chính,
nhưng trị khỏi rất nhiều người, tích lũy được kinh nghiệm lâm sàng phong phú.
Tuổi già, ông yêu cầu người bệnh trả lại các đơn thuốc; ông chọn các đơn trọng
yếu chép làm y án, biên thành sách ‘Loại Chứng Trị Tài’. ‘Loại Chứng Trị Tài’
viết xong vào năm thứ 19, Niên hiệu Đạo Quang (1839), trọn bộ gồm 8 quyển, phân
môn biệt loại,
luận thuật các
loại chứng hậu. Trong mỗi loại, trước 'hết là luận trị, kế là mạch hậu, sau đó
là phụ phương, rết hết là phụ liệt nghiệm án lâm sàng của ḿnh. Sách nhấn mạnh:
trị bệnh trước phải biết chứng và biện chứng , lấy ‘Nội kinh’ làm gốc, chiếu
theo kinh lập luận, lại tham khảo tinh luận của y gia các đời, chọn tài liệu
phải thận trọng. Thể lệ của sách theo ‘Thẩm Thị Tôn Sinh Thư'. Đến ngày nay,
sách vẫn có giá
trị nghiên cứu
cao. Con ông là Lâm Chi Bản, tự Quân Thạch, nối được nghiệp y của cha. Để không
phụ tấm ḷng ‘tế thế’ của cha, Quân Thạch không nỡ giữ sách làm của gia truyền,
cho nên vào năm đầu niên hiệu Hàm Phong (1851), đem ‘Loại Chứng Tŕ Tài’ khắc
bản ấn hành.
|