Y HỌC CỎ TRUYỀN VIỆT NAM - DƯỢC HỌC |
|
LỘC GIÁCC̣n gọi gạc hươu naiTên khoa học CORNU CERVIA. Nguồn gốcGạc hươu nai là nhưng để ǵa, cứng lên thành gạc hay sừng (xem mô tả con vật ở vị lôc nhung). Hàng năm vào cuối hạ, hươi nai cọ đầu vào cây cho sừng rụng. Trong gạc hươu nai, huyết đă khô kiệt, có khi c̣n da bọc, có khi hết cả da, chi c̣n trơ gạc sáng bóng, màu vàng hay hơi đỏ hoặc trắng ngà. Phần dưới to có nhiều u nhỏ tṛn nổi lên, phần trên nhẵn và nhọn. Có người thường căn cứ vào số nhánh và kích thước, màu sắc để phân biệt gạc hươu với gạc nai, gạc hươu có 3 hoặc 4 nhánh, dài 30-50cm, đường kính chừng 3cm, chất mịn và rắn, cứng chắc u tṛn cách nhau, màu gạc đỏ nâu. Gạc nai cũng giống gạc hươu nhưng thường to và dài hơn: đường kính chừng 3-6cm, dài 50-60cm, chia 3-6 nhánh, màu tro nâu hoặc tro vàng, u không rơ, thường chạy dài. Cả 2 loại, khi bẻ, vết bẻ màu trắng, giữa có màu tro, tủy hẹp. Nếu tủy rộng là gạc nhẹ, xấu. B. Phân loại gạcGạc lấy ở những con hươu nai săn bắn được hoặc do đến mùa nó tự rụng, vào các tháng 6 tháng 8 người ta vào rừng để nhặt. Gạc lấy ở những con hươu nai c̣n sống được coi là tốt hơn: có c̣n liền với xương đầu, thường gọi là gạc bao b́ liên tảng (c̣n cả da và xương đầu) hay không c̣n da đầu nhưng gạc dính cả xương đầu gọi là gạc liên táng. Gạc tự rụng, nhặt ở rừng về thuộc loại kém. Trong loại gạc này, người ta thường phân biệt ra: gạc c̣n phần đế dài, màu gạc trắng ngà được coi như đứng đầu trong loại gạc tự rụng, sau đó đến loại gạc tự rụng nhưng không c̣n đế, đế lơm vào màu sắc trắng nhọt là loại kém. Khi dùng gạc, người ta thường cưa thành từng khúc ngắn, tẩm với mật sao vàng, tán nhỏ. Có khi người ta cưa thành khúc ngắn, dùng than đốt qua, tán nhỏ mới dùng. Từ lộc giác có thể chế thành cao ban long và lộc giác sương. Cao ban long: Xem vị cao ban long. Lộc giác sương: Cornu cervu degelatinarum. Có hai loại lộc giác sương. Lộc giác sương theo lối Nhật Bản Sừng hươu nai đốt cho đen (hặc thiêu) rồi tán nhỏ. Lộc giác sương của Trung Quốc và Việt Nam là sừng hươu c̣n lại sau khi đă nấu cao ban long rồi phơi khô tán nhỏ. Loại này có khi người ta vẫn đổ bỏ đi hay để bón cây. C. Thành phần hóa họcTrong gạc hươu nai có khoảng 25% chất keo (keratin) 50-60% canxi photphát, canxi cacbonat, một ít chật đạm và ít nước. Trong lộc giác sương tỷ lệ chất keo mất hẳn hoặc c̣n rất ít D. Công dụng và liều lượngTrước đây ở châu Âu cũng có dùng sừng hươu nai làm thuốc, nhưng sau v́ hiếm, khó t́m và có những vị khác thay thế được cho nên không dùng nữa. |
, In trang này J Y HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM http://www.yhoccotruyen.htmedsoft.com/duochoc/caythuoc/LOC_GIAC.htm |