Y HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM - KINH ĐIỂN |
|
NAN 37Điều 37 Nan viết: “Khí của ngũ tạng phát khởi lên từ đâu ? Thông đến đâu ? Có thể hiểu được không ?”. Thực vậy: “Ngũ tạng, bên trên nó quan hệ đến cửu khiếu. Cho nên, Phế khí thông với mũi, mũi được ḥa th́ biết được mùi vị thúi hay thơm. Can khí thông với mắt, mắt được ḥa th́ thấy được màu trắng hay đen. Tỳ khí thông với miệng, miệng được ḥa th́ nếm được mùi của cốc khí. Tâm khí thông với lưỡi, lưỡi được ḥa th́ nếm được ngũ vị. Thận khí thông với tai, tai được ḥa th́ nghe được ngũ âm. Ngũ tạng bất ḥa th́ cửu khiếu không thông. Lục phủ bất ḥa th́ lưu lại và kết lại thành chứng “ung”. Tà khí ở tại lục phủ th́ Dương mạch bất ḥa, Dương mạch bất ḥa th́ khí bị lưu lại, khí bị lưu lại th́ Dương mạch bị thịnh. Tà khí ở Ngũ tạng th́ Âm mạch bất ḥa, Âm mạch bất ḥa th́ huyết bị lưu lại, huyết bị lưu lại th́ Âm mạch bị thịnh. Âm khí quá thịnh th́ dương khí không c̣n được “doanh” nữa, gọi là Cách. Dương khí quá thịnh th́ Âm khí không c̣n được “doanh” nữa, gọi là Quan. Âm Dương đều thịnh không c̣n cùng “doanh” cho nhau nữa, gọi là Quan Cách. Quan Cách có nghĩa là không c̣n sống trọn tuổi của ḿnh nữa, chết”. “Kinh nói: Khí độc hành ở ngũ tạng mà không c̣n doanh ở lục phủ, tại sao như vậy ?” Thực vậy: “Sự vận hành của khí ví như ḍng nước chảy không được ngừng lại. Cho nên Âm mạch th́ “doanh” ở ngũ tạng, Dương mạch th́ “doanh” ở lục phủ, như chiếc ṿng ngọc không đầu mối, không biết đầu mối sợi tơ ở đâu, dứt rồi bắt đầu trở lại, không bị t́nh trạng “phúc dật”. Nhân khí bên trong làm ấm ở tạng phủ, bên ngoài làm trơn nhuận tấu lư”. |
NAN KINH |
, In trang này J Y HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM http://www.yhoccotruyen.htmedsoft.com/kinhdien/NANKINH/NAN37.htm |