Thiên ba mươi: DƯƠNG MINH MẠCH
GIẢI
Hoàng Đế hỏi:
Túc Dương minh mạch mắc bệnh,
ghét người với lửa, nghe tiếng gỗ thời
giật ḿnh sợ hăi... Chuông trống không sợ, mà lại
sợ tiếng gỗ, là v́ sao? [1]
Kỳ Bá thưa rằng:
Dương minh tức là Vị mạch.
Vị thuộc thổ, nghe tiếng gỗ thời sợ
hăi đó là v́ thổ ghét mộc [2].
Sao lại ghét lửa? [3]
Dương minh chủ về nhục,
mạch của nóù huyết khí đều thịnh, tà khí
phạm vào thời nhiệt, nhiệt quá nên ghét lửa [4].
Sao lại ghét người? [5]
Dương minh quyết thời suyễn mà
uất, v́ uất nên ghét người [6].
Hoặc có người suyễn mà chết,
lại có người suyễn mà sống, là v́ sao? [7].
Quyết nghịch, chứng liền với
Tàng thời chết, liền với Kinh thời chết
(Mạch của Thái âm, ṿng quanh Vị, Lạc của
Dương minh thông với Tâm. Như nhiệt tà quyết
nghịch ở trên, phạm vào kinh mạch của Tâm,
Phế, gây nên chứng suyễn, uất thời sống;
nếu phạm thẳng vào Tâm, Phế thời chết) [8].
Hoàng Đế hỏi:
Có chứng bệnh nặng, cởi bỏ áo
mà chạy, trèo lên nơi cao mà hát, hoặc có khi không ăn
tới vài ngày, lại trèo qua tường, leo lên nóùc nhà.
Những nơi leo trèo đó, đều không phải
những nơi lúc vô bệnh có thể lên được.
Thế mà giờ ốm, lại lên được, là v́ sao?
[9]
Kỳ Bá thưa rằng:
Tứ chi là cái gốc của mọi
dương khí. Dương khí thịnh thời tứ chi
“thực”, v́ “thực nên mới lên được nơi
cao” [10].
Cởi bỏ áo là v́ sao? [11]
Nhiệt quá ở ḿnh, nên cởi bỏ áo để
chạy [12].
Nóùi càn chửi bậy, không kể ǵ thân
sơ, là v́ sao? [13]
V́ dương thịnh nên sinh ra nóùi bậy
chửi càn, không kể thân sơ, mà không muốn ăn, v́
không muốn ăn nên chạy càn (1) [14].
|