THIÊN
25: BỆNH BẢN
Trước
bệnh mà sau nghịch, trị bản[1]. Trước
nghịch mà sau bệnh, trị bản[2]. Trước hàn mà
sau sinh bệnh, trị hàn[3]. Trước bệnh mà sau sinh
hàn, trị bản[4]. Trước nhiệt mà sau sinh
bệnh trị bản[5]. Trước bị tiêu chảy mà
sau sinh ra các bệnh khác, trị bản[6]. Ắt phải điều
ḥa (Tỳ vị) rồi sau mới trị các bệnh
khác[7]. Trước bệnh mà sau bị măn ở trung
(Tỳ vị), trị tiêu[8]. Trước bệnh mà sau tiêu
chảy, trị bản[9]. Trước bị măn ở trung
rồi sau đó mới bị Tâmphiền, trị bản[10].
Có khi do
khách khí, có khi do đồng khí[11]. Đại tiểu
tiện bất lợi, trị tiêu[12]. Đại tiểu
tiện lợi, trị bản[13].
Bệnh
phát ra (tà khí) hữu dư, đó là bản đến tiêu,
trước hết trị bản, sau đến trị
tiêu[14]. Bệnh phát ra chính khí bất túc, đó là tiêu đến
bản, trước hết trị tiêu, sau đến
trị bản[15]. Nên quan sát 1 cách tường tận
vấn đề gián và thậm rồi dùng ư để điều
ḥa, nếu gặp gián th́ cùng trị 1 lúc, nếu gặp
thậm th́ chỉ nên trị riêng[16]. Ví dụ, trước
hết đại tiểu tiện bất lợi, rồi
sau đó mới sinh ra các chứng bệnh khác, nên trị
bản[17].
|