Y HỌC CỔ TRUYỀN - KINH ĐIỂN |
|
THIÊN 79: TUẾ LỘ LUẬNHoàng Đế hỏi: "Kinh nói rằng: Mùa hạ bị thương bởi thử khí th́ mùa thu bị bệnh sốt rét, bệnh sốt rét lại xảy ra có những mốc thời gian nhất định, nguyên nhân nào đă gây ra như thế ?”[1]. Kỳ Bá đáp : "Tà khí tấn công vào huyệt Phong Phủ, bệnh sẽ đi dọc theo 2 thăn thịt cột sống để đi xuống dưới, trong lúc đó, vệ khí cứ 1 ngày và 1 đêm thường đại hội nhau tại huyệt Phong Phủ[2]. Ngày hôm sau, cứ mỗi ngày nó lại đi xuống 1 tiết (đốt xương), v́ thế bệnh xảy ra mỗi ngày một trễ hơn[3]. Đó chính v́ tà khí đă tấn công trước hết vào vùng cột sống và vùng lưng vậy[4]. Mỗi lần vệ khí vận hành đến huyệt Phong Phủ th́ tấu lư sẽ mở ra, khi mà tấu lư mở ra th́ tà khí sẽ nhập vào, khi tà khí nhập vào th́ bệnh phát tác, đó cũng là lư do tại sao bệnh lại mỗi ngày mỗi xảy ra trễ hơn[5]. Vệ khí vận hành ở Phong Phủ, mỗi ngày đi xuống 1 tiết, 21 ngày, nó sẽ đi xuống đến đốt xương cùng, ngày thứ 22, nó nhập vào bên trong cột sống, rót vào mạch Phục xung, thế rồi nó lại theo con đường của mạch trên để quay trở lên trên, nó đi như vậy được 9 ngày th́ nó sẽ xuất ra ở giữa Khuyết bồn[6]. Bởi v́ khí mỗi ngày mỗi đi lên, v́ thế bệnh xảy ra mỗi ngày mỗi sớm hơn[7]. Nếu tà khí đi vào đến ngũ tạng để đánh nhau, nó sẽ đi ngang qua vùng mộ và nguyên, con đường đi của nó xa xôi, khí của nó vào sâu, sự vận hành của nó chậm trễ, v́ thế nó không thể xảy ra bệnh mỗi ngày, do đó mà qua ngày hôm sau mới tập trung lại phát tác”[8]. Hoàng Đế hỏi: "Mỗi lần vệ khí đến Phong Phủ th́ tấu lư mới mở ra, tấu lư mở ra th́ tà khí mới nhập vào, Vệ khí mỗi ngày đi xuống 1 tiết, như vậy tà khí và vệ khí gặp nhau sẽ không ăn khớp với nhau ở huyệt Phong Phủ nữa, thế là thế nào ?”[9]. Kỳ Bá đáp : "Nơi mà Phong tà nhập vào không nhất định là phải ở bộ vị nào, chỉ cần vệ khí đi đến nơi nào mà nơi đó có tà khí trúng vào th́ tấu lư ắt sẽ mở ra[10]. Chỉ cần biết nơi nào mà tà khí tấn công vào th́ nó sẽ là nơi phát bệnh”[11]. Hoàng Đế hỏi: "Đúng vậy! Phong tà và bệnh sốt rét cùng đồng loại và có quan hệ hỗ tương nhau, nhưng Phong th́ gây bệnh liên tục (không gián đoạn), trong lúc đó th́ chứng sốt rét lại phát ra và ngưng lại theo một chu kỳ nhất định, tại sao vậy ?”[12]. Kỳ Bá đáp : "Khí của Phong tà gây bệnh th́ giữ nguyên nơi đă xẩy ra, nhưng chứng sốt rét th́ lại đi theo với kinh lạc, nó có thể đi sâu vào trong để đánh nhau với nội tạng, v́ thế khi nào vệ khí vận hành đến nơi ở của tà khí của sốt rét để ứng với nhau th́ bệnh mới xảy ra”[13]. Hoàng Đế nói: "Đúng vậy !”[14]. Hoàng Đế hỏi: "Ta nghe nói tứ thời bát phong trúng vào người, gây ra hàn thử khác nhau[15]. Khí hàn th́ b́ phu bị cấp mà tấu lư đóng lại, khí thử th́ b́ phu bị hoăn ra mà tấu lư mở ra, Tặc phong tà khí phải nhân có hàn thử mới nhập vào được con người ư ?”[16]. Thiếu Sư đáp: “Không thế ! Tặc phong tà khí trúng vào người, không đợi thời gian nào cả, nó chỉ thừa lúc tấu lư bị khai để rồi tấn công vào, khi nó vào th́ vào thật sâu, hoặc có khi trúng vào nội tạng để gây bệnh, sự gây bệnh này thật nhanh và bạo[17]. C̣n khi nào tấu lư đang bế th́ nó vào cạn, khi gây bệnh cũng chậm”[18]. Hoàng Đế hỏi: "Có những người thích ứng được với sự thay đổi của hàn và ôn, tấu lư của họ cũng không mở ra, vậy mà họ cũng bị bệnh 1 cách đột ngột, nguyên nhân nào đă gây nên như thế ?”[19]. Thiếu Sư đáp: “Nhà vua không biết tại sao tà khí xâm nhập vào con người ư ? Tuy thấy con người sống 1 cách b́nh thường nhưng tấu lư lúc nào mở ra hay đóng vào, b́ phu lúc nào căng thẳng hay hoăn ra (đều có ảnh hưởng mật thiết đến thời tiết), v́ thế sự gây bệnh thường liên hệ đến thời tiết”[20]. Hoàng Đế hỏi: "Ta có thể nghe cho tường tận không ?”[21]. Thiếu Sư đáp: “Con người cùng tham vào với Trời Đất, cùng ứng với nhật nguyệt, V́ thế khi mặt trăng đầy lên th́ nước biển cũng thịnh lên ở phương tây, huyết khí của con người tinh thực, cơ nhục sung thực, b́ phu kín đáo hơn, lông và tóc cứng hơn, tấu lư đóng lại, chất nhờn bám chắc vào da, Lúc bấy giờ tuy có gặp tặc phong, nó cũng vào chỗ cạn chứ không thể sâu được[22]. Đến lúc trăng bị khuyết rỗng th́ nước biển sẽ thịnh lên ở phương đông, huyết khí của con người sẽ bị hư, vệ khí hao tán, h́nh thể tuy c̣n đó nhưng cơ nhục bị suy giảm, b́ phu bị lơi lỏng, tấu lư bị mở ra, lông và tóc bị héo tàn, nét nhăn của tấu lư bị thưa, chất nhờn bị loăng, lúc bấy giờ nếu gặp phải tặc phong, nó sẽ đi sâu vào hơn, nó sẽ gây bệnh nơi con người nhanh bạo hơn”[23]. Hoàng Đế hỏi: "Có những người đột nhiên bị chết th́nh ĺnh và bạo, hoặc đột nhiên bị bệnh th́nh ĺnh và bạo, Tại sao thế ?”[24]. Thiếu Sư đáp: “Những người nào phải khí của tam hư, họ sẽ bị chết 1 cách bạo và nhanh, c̣n nếu họ gặp khí của tam thực, th́ tà khí không thể làm thương tổn đến họ được”[25]. Hoàng Đế hỏi: "Ta mong được nghe giải thích về tam hư ?”[26]. Thiếu Sư đáp: “Nhân lúc hư niên (tuế khí thái quá), gặp lúc trăng đầy, gặp lúc thời được ḥa, tuy có gặp phải tặc phong tà khí cũng không nguy lắm”[27]. Hoàng Đế nói: "Thật là 1 lập luận rất hay ! Thật là 1 đạo lư rất hay ! Ta xin được đem lập luận này để cất giữ trong hộp Kim quỹ gọi là tam thực, Tất nhiên, đây chính là lập luận độc đáo của riêng Thầy”[28]. Hoàng Đế hỏi: "Ta mong được nghe giải thích tại sao trong cùng 1 năm, có những người cùng bị bệnh giống nhau, nguyên nhân nào đă gây nên như vậy ?”[29]. Thiếu Sư đáp: “Đó là chứng biểu hiện (hậu) của tứ thời bát tiết”[30]. Hoàng Đế hỏi: "Sự biểu hiện (hậu) đó như thế nào ?”[31]. Thiếu sư đáp: “Sự biểu hiện này, thông thường ta có thể dựa vào ngày đông chí để biết Thái nhất đang ở vị trí của cung Hiệp trập[32]. Khi nó đến, Thiên sẽ ứng theo để có gió có mưa[33]. Nếu gió mưa đó đến từ phương nam, đó là hư phong, làm thương đến con người 1 cách dữ dội[34]. Nếu nó đến vào lúc nửa đêm, lúc bấy giờ vạn dân đều đang ngủ do đó nó không thể phạm đến được, v́ thế năm đó dân ít bệnh[35]. Nếu gió mưa đến vào lúc ban ngày, người dân lười, ít pḥng bị, v́ thế dễ bị trúng bởi hư phong, v́ thế vạn dân bị bệnh nhiều hơn[36]. Khi hư tà nhập vào và ở khách nơi cốt mà không phát ra ngoài, đợi đến tiết lập xuân, khi Dương khí đại phát, tấu lư mở ra, rồi lại cùng ngày của tiết lập xuân, gió lại đến từ phương tây, thế là vạn dân phải trúng bởi hư phong[37]. Thế là 2 tà, phục tà và tà khí mới cùng đánh nhau, làm cho tà khí núp trong kinh mạch thay đổi thành bệnh tà[38]. V́ thế trong 1 năm nào đó, người dân gặp phải gió từ các phương, gặp phải mưa từ các hướng ta gọi đó là gặp phải Tuế Lộ[39]. Nếu năm nào gặp được khí hậu điều ḥa, ít có tặc phong, người dân ít bệnh và ít chết[40]. C̣n nếu năm nào gặp phải tặc phong tà khí, Hàn ôn bất ḥa, người dân sẽ bệnh nhiều và phải chết !”[41]. Hoàng Đế hỏi: "Phong của hư tà, làm thương đến con người, bệnh nặng nhẹ, ít nhiều như thế nào ? Biểu hiện ra như thế nào ?”[42]. Thiếu Sư đáp: “Ngày mồng 1 tháng giêng, Thái nhất ở tại cung Thiên lưu, ngày ấy nếu có gió từ phương tây bắc, không mưa, người dân sẽ bị chết nhiều[43]. Ngày mồng một tháng giêng, nếu sáng sớm có gió từ phương bắc, mùa xuân năm ấy người dân sẽ bị những bệnh nặng có thể chết nhiều[44]. Ngày mồng một tháng giêng, nếu sáng sớm có gió phương bắc thổi qua, người dân sẽ bị bệnh nhiều nhất là ba trên mười người[45]. Ngày mồng một tháng giêng, nếu giữa trưa mà có gió từ phương bắc, mùa hè năm ấy, người dân sẽ chết nhiều[46]. Ngày mồng một tháng giêng, buổi chiều tối mà có gió từ phương bắc, mùa thu năm ấy người dân sẽ chết nhiều[47]. Nếu cả ngày mà có gió từ phương bắc sẽ có nhiều người bị bệnh nặng, mười người chết sáu[48]. Ngày mồng một tháng giêng, gió từ phương nam đến gọi tên là Hạn hương, gió từ phương tây đến gọi là Bạch cốt, sẽ có tai ương cho cả nước, người ta chết nhiều[49]. Ngày mồng một tháng giêng gió từ phương đông đến làm lung lay nhà cửa, làm cát bay đá chạy, cả nước sẽ có tai ương[50]. Ngày mồng một tháng giêng, gió từ phương đông nam đến, mùa xuân năm ấy cũng sẽ có tử vong[51]. Ngày mồng một tháng giêng, nếu khí hậu ôn ḥa, không nổi gió, mùa màng trúng, lúa gạo rẻ, dân không bệnh, nếu ngày ấy trời lạnh mà nổi gió, mùa màng thất, lúa gạo giá cao, người dân bệnh nhiều[52]. Trên là những biểu hiện của gió trong một năm, có thể báo hiệu hư tà làm thương, làm bệnh đến con người vậy[53]. Ngày sửu của tháng hai, nếu không nổi gió, người ta sẽ bị nhiều bệnh về Tâm và bụng[54]. Ngày Tuất của tháng ba, nếu trời không ấm, người ta sẽ bị bệnh Hàn Nhiệt nhiều ngày[55]. Ngày Tỵ của tháng tư, tiết trời không nóng, người dân bị bệnh đơn nhiệt[56]. Ngày thân của tháng mười, trời không lạnh, người dân bị bạo tử nhiều[57]. Những trường hợp vừa kể trên về các loại Phong xảy ra trong nhiều ngày tháng trong năm, như lung lay nhà cửa, làm găy cây cối, làm cát bay đá chạy, làm nổi lông mao, làm khai tấu lư, đều thuộc những loại tà phong dị thường”[58]. |
, In trang này J Y HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM http://www.yhoccotruyen.htmedsoft.com/kinhdien/linhkhu/THIEN79.htm |