19. Dengue xuất huyết
Biện chứng đông y: Khí huyết lưỡng phiên, huyết nhiệt si thịnh.
Cách trị: Thanh nhiệt giải độc, lương huyết cứu âm.
Đơn thuốc: Thanh nhiệt lương huyết phương.
Công thức: Thạch cao 120g, Tri mẫu 10g, thủy ngưu giác (1) 60g, Sinh địa 30g,
Đơn bì 10g, Xích thược 10g, Bạch mao cǎn 60g. Sắc uống mỗi ngày 1 thang. Nếu
bệnh nặng có thể uống 2 thang vào ban ngày và ban đêm.
Hiệu quả lâm sàng: Lấy đơn này làm chính điều trị 30 trường hợp
Dengue xuất huyết, thời kỳ phát sốt. Người sốt cao nhất 41oC, người
sốt thấp nhất 37o8 C. Sau khi điều trị thời gian lui cơn sốt dài
nhất là 3 ngày, ngắn nhất 1 ngày, trung bình 2 ngày. Có thể làm đảo lộn
trật tự các thời kỳ phát bệnh, bỏ qua thời kỳ choáng và thời kỳ đì đái
ít, đi thẳng vào thời(kỳ đái nhiều hoặc thời kỳ khôi phục, giảm bớt các
biến chứng, nhất là giảm bớt khuynh hướng xuất huyết, không có trường hợp
nào tử vong. Điền X.X., nữ, 28 tuổi, bị sốt xuất huyết đến ngày thứ tư mới
vào viện. Lúc mới vào viện thân nhiệt 39o C, mặt đỏ, nhức đầu,
đau lưng, thèm uống nước, lợm giọng, nôn, trên da thịt có ban chẩn, đái ít
đỏ, lưỡi đỏ sẫm, rêu lưỡi trắng mỏng, mạch tế sác. Đó là sốt cao làm
thương tổn đến tân dịch, huyết nhiệt thịnh, phần vệ biểu chưa giải hết.
Dùng phép thanh nhiệt giải độc lương huyết cứu âm là chính, kiêm giải biểu
"Thanh nhiệt lương huyết phương" thêm Ngân hoa, Liên kiều, Trúc nhự,
sắc uống 3 thang. Ngày hôm sau thân nhiệt xuống còn 37o3 C, ngày thứ
ba trở lại bình thường, chưa bị choáng, lại bỏ qua cả thời kỳ nước tiểu
ít, qua chǎm sóc mấy ngày, kiểm tra sức khỏe và xét nghiệm thấy hoàn toàn
khôi phục lại bình thường. Nằm viện 7 ngày, khỏi hẳn ra viện.