45. Viêm phế quản mạn tính kèm phế khí thũng
Biện chứng đông y: Trung tiêu dương hư, tỳ mất chức nǎng kiện
vận, khí không hóa thủy, tụ thấp thành ẩm, lâu ngày sinh đờm dâng lên tâm
phế thành ho, xuyễn.
Cách trị: Ôn dương khứ thấp hóa đàm.
Đơn thuốc: Gia vị lý ẩm thang.
Công thức: Bạch truật 15g, Can khương 9g, Quế chi 6g, Chích cam thảo
6g, Bạch phục linh 20g, Quất hồng 9g, Hậu phác 9g, Đình lịch tử 9g, Tô tử 9g.
Sắc uống mỗi ngày 1 thang.
Hiệu quả lâm sàng: Tiết XX, nữ, 47 tuổi, công nhân. Tới khám ngày
25-11-1978. Bệnh nhân bị ho, xuyễn đã hơn 7 nǎm, mỗi nǎm cứ đến mùa đông
và mùa hạ là bệnh lại nặng lên. Nửa tháng gần đây bệnh nhân bị ho, xuyễn
rất nặng, khó thở, không nằm thẳng được, đã dùng các thuốc đông tây y
nhưng bệnh vẫn không đỡ, lại kèm thêm các chứng váng đầu chóng mặt, tim
đập hồi hộp, hơi thở ngắn, ho ra rất nhiều đờm dãi trắng, lỏng, chất lưỡi
nhạt, rêu lưỡi trắng mỏng, mạch trầm hơi hoạt. Chiếu X quang phổi chẩn đoán
là viêm phế quản mạn tính kèm theo phế khí thũng. Cho uống "Gia vị lý
ẩm thang". Uống được 3 thang thì ho xuyễn giảm hẳn. Khi khám lại thấy
trong ngực có cảm giác nóng bức, ra mồ hôi trộm, nên tiếp tục cho dùng bài
thuốc trên, nhưng bỏ bớt Đình lịch tử và Tô tử, cho thêm Hoàng kỳ 15g,
Bạch thược 9g, Táo nhân (sắc) 9g, uống tiếp 6 thang nữa thì các triệu chứng
trên đều giảm. Sau đó lại tiếp tục dùng "Gia vị lý ẩm thang" có
gia giảm tùy theo triệu chứng cụ thể, uống thuốc được hơn 1 tháng thì bệnh
tình ổn định.