52. Hen phế quản kèm giãn phế nang
Biện chứng đông y: Thận hư phế thực, trên thịnh dưới hư.
Cách trị: Bổ thận nạp khí, lý phế bình xuyễn.
Đơn thuốc: Bổ thận lý phế thang.
Công thức: Thục địa 24g, Sơn dược 30g, Phục linh 15g, Ma hoàng 9g,
Hạnh nhân 9g, Tô tử 15g, Đảng sâm 24g, Đương qui 15g, Ngũ vị tử 9g, Bổ cốt
chỉ 30g. Sắc uống, mỗi ngày 1 thang. Người đờm ít không thông lợi thì thêm
Tang bì 12g, Đông qua tử 30g, ngực đầy tắc, gặp lạnh nặng lên thì thêm Can
khương 6g, Quế chi; nhiều đờm hoặc tiêu hóa không tốt thì thêm Trần bì 12g,
Bạch truật 10g, miệng khô, lòng bàn tay bàn chân nóng mạch tế sác thì bỏ Bổ
cốt chỉ, Thục địa, thêm Địa cốt bì 30g.
Hiệu quả lâm sàng: Hạ XX, nam, 37 tuổi, cán bộ. Sơ chẩn ngày
9-12--1972. Bệnh mắc đã 7-8 nǎm, hai nǎm nay nặng lên rõ rệt. Triệu chứng là
ngực đầy tắc, hen xuyễn, thở gấp, mỗi ngày lên cơn hen mấy lần. Ho nhiều,
đờm nhiều, thở ngắn, hơi hoạt động thì hen đã nặng lên, dạ dày đầy
chướng, tiêu hóa kém. Vì hen nhiều mà ảnh hưởng đến giấc ngủ. Đã nhiều
nǎm dùng thuốc đông tây y mà chưa thấy kết quả. Hiện nay hàng ngay không
lúc nào bỏ được aminophylin. Kiểm tra kỹ xác định chẩn đoán là hen phế
quản kèm giãn phế nang. Biện chứng qui là thận không nạp khí, hàn ngưng khí
trệ, phế khí ứng tắc đến nỗi phát hen. Nên dùng phép bổ thận nạp khí lý
phế bình xuyễn. Cho đơn "Bổ thận lý phế thang". Uống thuốc xong thấy
bệnh tình thuyên giảm, uống hết 7 thang đã bỏ được aminophylin. Lại uống 9
thang nữa trên lâm sàng cơ bản đã kiểm soát được các triệu chứng, không
thấy hen nữa, thở đều đặn. Lại uống hơn 10 thang nữa để củng cố, 8 nǎm sau
hỏi lại chưa thấy bệnh tái phát.