Tà nhiệt ẩn ở phế, uất lâu không giải được,
phổi thối rữa thành mủ.
Cách trị: Thanh nhiệt giải độc, khử đờm trừ mủ.
Đơn thuốc: Phức phương ngư cát thang.
Công thức: Ngư tinh thảo 30g, Cát cánh 15g, Kim ngân hoa 30g, Cam thảo
5g, hoàng cầm 10g, Đào nhân 10g, Đông qua nhân 30g, Sinh dĩ nhân 30g, Tượng
bối mẫu 10g.
Sắc uống, mỗi ngày 1 thang, người bệnh nặng mỗi ngày 1 thang. Người nhiệt
nặng có thể thêm Hoàng liên 10g, người chính hư có thể thêm Hoàng kỳ 15g.
Hiệu quả lâm sàng: Theo dõi điều trị 40 ca phần lớn có kết quả
rất tốt. Hoạn XX, nữ, 19 tuổi, công nhân. Vì sốt, ho đau ngực 4 ngày mà vào
viện. Xét nghiệm bạch cầu 12.000/mm3, trung tính 83%. Chụp X quang thấy: phía
trên phổi trái có một đám mờ lớn, ở giữa là vùng trong suốt và mặt dịch
phẳng. Chẩn đoán áp xe phổi trái. Sau khi vào viện nhiệt độ còn liên tục
cao 39-40oC, ho kịch liệt, đờm khạc ra như mủ, kém ǎn, miệng khô khát, đại
tiện bí kết, lưỡi đỏ, chất lưỡi vàng nhạt bẩn, mạch hoạt sác. Cho
"Phức phương ngư cát thang". Uống thuốc 1 tuần, giảm sốt dần, sau 10
ngày thân nhiệt xuống bình thường. Ho và đờm mủ giảm bớt. Lại uống thuốc
trên 2 tuần nữa, các chứng trạng lâm sàng đều hết. Kiểm tra lại bằng X
quang: Viêm ở phía trên phổi trái có hấp thu rõ ràng, mặt dịch phẳng không
còn. Lại dùng bài thuốc trên có gia giảm điều trị 2 tuần nữa. Chụp X quang
kiểm tra lại: viêm ở phía trên phổi trái đã hấp thu duy còn hang chưa hoàn
toànkhép kín. Nói chung tình hình người bệnh tốt được xuất viện. Hai tháng
sau kiểm tra lại, không thấy còn hang ở phía trên phổi trái.