ch tinh
bổ thận, ích khí sinh huyết, dưỡng âm an thần.
Đơn thuốc: Gia vị bát vị an thần hoàn.
Công thức: Thục địa 15g, Sơn thù nhục 15g, Phục thần 15g, (Cửu
tiết) xương bồ 12g, Hổ phách 12g, (Sa) táo nhân 30g, Bạch nhân sâm 12g, Chính
cam thảo 9g, Long cốt 30g, Đương qui 12g, Câu kỷ 15g, Nhục thung dung 12g.
Tất cả tán bột mịn, luyện mật làm hoàn, mỗi hoàn nặng 9g, mỗi ngày uống
2 lần, mỗi lần 1 hoàn.
Hiệu quả lâm sàng: Trương XX, nam, 40 tuổi, cán bộ đến khám ngày
14-10-1964, mắc bệnh đã hơn 1 nǎm, chứng trạng chủ yếu là tim đập nhanh, thở
rốc, mất ngủ, hay quên, u uất, mắt hoa, mệt nhọc, mặt xanh bệnh, gò má đỏ,
người gầy gò, vẻ ngoài buồn khổ không yên, môi lưỡi nhạt, lưỡi không
rêu, thở gấp, mạch cấp sác vô lực, mỗi phút đập 130 lần.
Khám tây y chẩn đoán là chứng tim đập nhanh. Đây là âm khuy dương phù
tâm thận bất giao tim hồi hộp. điều trị bằng cách ích tinh bổ thận, ích khí
sinh huyết, dưỡng tâm an thần. Dùng bài: "gia vị bát vị an thần
hoàn". Sau khi uống 1 liều thuốc thì tim đỡ hồi hộp, mạch chuyển hoãn
hoạt, mỗi phút giảm còn 94 lần. Uống hết hai liều các chứng đều hết.
Bàn luận: Người bệnh này mắc chứng tim nhanh, là thận âm khuy tổn
không thể giúp tim, âm dương không giao thái, thần không giữ yên chỗ, như
Lưu Hà Gian nói: "Thủysuy hỏa vượng, tâm hung táo động" là nghĩa
như thế. Vì thận âm khuy tổn, mà âm dương hỗ cǎn mất sự điều hoà, dương
hư vượt lên, làm rối loạn tâm thần sinh ra mắt hoa, tim đập hồi hộp, mất
ngủ hay quên, âu sầu, thận âm không thể lên giúp đỡ tâm dương, tâm dương
độc cuồng ắt tâm âm bị hại, tâm khí tổn thương, làm cho mạch cấp sác vô
lực. Trị nó phải lấy Thục địa, Thù nhục, Câu kỷ, Nhục thung dung cam toan
mang tính ôn bình mà tư âm ích tinh để bổ thận, Đương qui, Bạch nhân sâm
bổ huyết ích khí để dưỡng tâm. Long cốt, Táo nhân, Xương bồ, Hổ phách cam
toan hơi tân tính bình để dưỡng âm an thần. Thận âm mà đầy đủ, thủy hỏa
giúp đỡ nhau được thì ắt bệnh khỏi. Như nói ở trên, đối với chứng bệnh
tim do thận âm khuy tổn là thuộc về hư chứng, "hư thì nên bổ vậy",
tuy nhiên dương hư vượt lên là âm ích tinh bổ thận thêm các thuốc dưỡng
tâm an thần, âm đủ ắt dương bình thần yên. Ngoài ra các vị thuốc tính hàn
dùng phải cẩn thận, tránh cái nguy làm thương tổn đến dương.