Biện chứng đông y: Khí trệ huyết ứ.
Cách trị: lý khí đạo trệ, hóa ứ chỉ thống.
Đơn thuốc: Quán tâm trục ứ thang.
Công thức: Sinh bồ hoàng 15g, Ngũ linh chi 15g, Nguyên hồ 15g, Sinh sơn
tra 25g, Đan sâm 25g, Qua lâu bì 15g, Cát cǎn 15g, Chỉ xác 15g, Uất kim 30g,
Bạch chỉ 15g, Ngưu tất 15g, Thất li tán 1 túi (chia hai lần uống với nước
thuốc). Sắc uống mỗi ngày 1 thang, chia 2 lần.
Hiệu quả lâm sàng: Phan XX, nữ, 49 tuổi, nhân viên, khám cấp cứu
sáng 17-5-1978. Bệnh nhân sáng sớm dậy đột nhiên thấy vùng trước tim đau
nhức, lan ra đau khắp vùng sau vai trái, chân tay lạnh toát, mặt xanh tái, ngậm
viên nitroglycerin 1,6mg rồi thì cảm giác có dễ chịu ít nhiều. Bệnh nhân có
bệnh sử động mạch vành đã 3 nǎm. Lần sau đến khám có làm xét nghiệm kiểm
tra và làm điện tâm đồ, chẩn đoán là bệnh xơ động mạch vành. Đây là
khí trệ huyết ứ phải trị bằng phép lý khí đạo trệ, hóa ứ chỉ thống. Dùng
bài thuốc "Quán tâm trục ứ thang". Uống 4 thang đã bớt đau hẳn ở
vùng trước tim, chân tay ấm, sắc mặt hồng nhuận. Cho uống thêm 3 thang nữa
đồng thời chú ý điều lý việc ǎn uống, yên tâm nghỉ ngơi. Ngày 24 tháng 5
đến khám, vùng trước tim cơ bản hết đau nhói, mạch đập 110 lần/phút. Xét
nghiệm náu và kiểm rra điện tâm đồ đều chứng tỏ tình trạng tim tốt. Dặn
uống thêm 4 thang bài thuốc đó. Ngày 29 tháng 5 khám lại, chứng đau vùng tim
hết hẳn, chân tay ấm, sắc mặt bình thường, rìa lưỡi vốn cơ bản tím đã
nhạt đi, mạch tượng trầm hoãn, ǎn uống tǎng, huyết áp 120/80mmHg, mạch đập
105lần/phút. Kiểm tra điện tâm đồ như trước. Dùng bài thuốc trên giảm
Nguyên hồ, Cát cǎn, Bạch chỉ thêm Bán hạ 15g, Lục thần khúc 15g, Đảng sâm
15g, Đương qui 15g. Dặn uống tiếp 4 thang. Ngày 25 tháng 6 bệnh nhân đến làm
các xét nghiệm đều thấy gần như bình thường, không cảm thấycó gì khó
chịu. Do đó cho 1 lọ Quán tâm tô hợp hoàn, mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần 1
viên. Lại dặn chú ý vấn đề sinh hoạt, đi đứng, điều lý việc ǎn uống,
làm cho tinh thần thỏai mái. Theo dõi nửa nǎm, chưa thấy tái phát.