Biện chứng đông y: Huyết ứ mạch lạc.
Cách trị: Hoạt huyết hóa ứ.
Đơn thuốc: Manh trùng gia vị thang.
Công thức: Manh trùng 6-12g, Trần bì 15g. Người khí hư thì thêm
Đảng sâm 30g, người dương hư thì thêm Tiên linh tì 12g, người âm hư thì
thêm Ngọc trúc 15g, người huyết hư thì thêm Sinh địa 20g. Sắc uống mỗi ngày
1 thang.
Hiệu quả lâm sàng: Đã dùng bài thuốc trên điều trị 15ca đau thắt
động mạch vành, xác nhận là có tác dụng rõ rệt hết đau thắt. Uông XX, nữ,
59 tuổi, bệnh động mạch vành đã 3 nǎm, một tháng nay trong ngực bực bội,
thở rốc ngày một nặng hơn. Vùng ngực có cảm giác cǎng thẳng, bị nén, phiền
muộn, mỗi ngày hai ba lần như thế, mỗi lần kéo dài từ 1 đến 10 phút. Ǎn
uống bài tiết đều bình thường. Có tiền sử tǎng huyết áp đã 25 nǎm. Ngày
22-10-1977 vào điều trị ở một bệnh viện, điện tâm đồ sóng T I, II, aVL, aVF,
V3-V6 đều ngược rõ, đoạn ST thì V3-V6 đều xuống thấp, xuống thấp nhất là
0,14mm. Điện tâm đồ cho thấy thiếu máu cơ tim rõ rệt. Kết hợp triệu chứng
bệnh sử, điện tâm đồ, chẩn đoán là co thắt động mạch vành và cơ tim
dưới màng trong tim cứng tắc. Đã từng uốngviên nitrglycerin tác dụng kéo dài
và nhiều thuốc khác vẫn không thấy cải thiện các triệu chứng và điện tâm
đồ. Ngày 26-10 uống Manh trùng gia vị thang, đến ngày 9 tháng 11 các triệu
chứng ngực bức bối, vùng trước tim cǎng thẳng, cảm gác nén đều giảm nhẹ
rõ rệt. Điện tâm đồ đoạn ST đi xuống và sóng T đảo ngược đều chuyển
lên, cho là cung cấp máu cho cơ tim có được cải thiện. Tiếp tục dùng thuốc
cho đến ngày 20 tháng 12, đoạn ST V2 3,5 xu ống thấp 0,2-0,5mm, V4 về đến
đường đẳng điện, V2,3,5,6 của sóng T trở thành thẳng đứng, V4 do đảo
ngược trở thành thấp bằng, điện tâm đồ lúc đó cơ bản tương tự điện
tâm đồ của bệnh nhân này làm tháng 4-1977. Xét tình hình bệnh nhân đau
động mạch vành đã 3 nǎm, tǎng huyết áp đã 25 nǎm, động mạch vành cung
cấp thiếu đã lâu dài nên không thể có khả nǎng khôi phục hoàn toàn.
Bàn luận: Manh trùng vị đắng hơi hàn, có tác dụng trục ứ phá
tích, thông lợi huyết mạch. Trên lâm sàng ngoài Manh trùng gia vị thang ra còn
dùng Manh trùng và Huyết phủ trục ứ thang sử dụng liên hoàn để trị bệnh
đau thắt động mạch vành cho 40 ca và dùng độc vị Manh trùng chữa cho 10 ca
đau thắt động mạch vành đều có tác dụng làm giảm cơn đau thắt tim, hiệu
quả nhanh chóng, đối với những người đã từng dùng các thuốc đông thuốc
tây mà chưa thấy tác dụng rõ rệt thì cũng có tác dụng giảm bệnh ở mức
độ khác nhau. Người bệnh dùng Manh trùng liên tục lâu nhất tới hơn 1 nǎm,
chức nǎng gan thận, ǎn uống, bài tiết đều không thấy có phản ứng xấu nào
rõ rệt cả.