|
Y ÁN |
|
. |
03- ÂM KIỆT BIẾN THÀNH DƯƠNG(Trích trong ‘Cuộc Đời Và Kinh Nghiệm Của Người Thợ Già Trị Bệnh’ của Lê Đức Thiếp, Việt Nam).Sách y ngày xưa ghi: "Nhiệt ngộ nhiệt tắc cuồng, hàn ngộ hàn tắc tử' (nhiệt bệnh mà gặp thuốc nhiệt sẽ phát cuồng, hàn chứng mà gặp thuốc hàn sẽ chết), để lưu ư các thầy thuốc trong việc chẩn đoán và điều trị, phải hết sức cẩn thận để tránh lầm lẫn gây biến chứng tai hại. Thế nhưng cũng có nhiều trường hợp nhiệt ngộ nhiệt mà tắc tử, lại chết ngay khi thuốc vừa qua khỏi cổ (hạ hầu tức tử) như bệnh án dưới đây. Cụ già 70 tuổi, vẫn ăn uống điều ḥa, đi lại nhanh nhẹn, khỏe mạnh b́nh thường, không có bệnh ǵ gọi là cố tật. Một hôm, cụ kêu nóng nẩy trong người, bứt rứt khó chịu rồi vài hôm sau nóng, không ói mửa, không khát nước, không nóng lạnh từng cơn như ngoại cảm thương hàn, không nhức đầu, đau ḿnh, đại tiểu tiện vẫn b́nh thường. Cụ chỉ kêu mệt, nằm dài lăn lộn từng cơn, tự cầm quạt luôn tay phe phẩy, con cháu cũng hai quạt ngồi hầu. Cụ lang Sách cho uống chỉ một ḿnh Dă Sơn Sâm đă 6 ngày nay, không bớt. Khi tôi tới xem mạch (có thầy lang Sách ở đấy), thấy cả hai tay cùng Trầm, Vi, Tế, Tiểu, lúc đến th́ nhanh, lúc về th́ chậm. Tôi nói với cụ lang Sách đây là trường hợp ‘mạch bất hợp chứng’ (mạch hàn mà bệnh nhiệt), ‘ mạch bất hợp lực’ (mạch yếu mà người mạnh). Cụ Sách nhận định là tôi nói đúng. Cụ hỏi ư kiến tôi về việc cho thuốc uống. Tôi chưa kịp nói, bà cụ già nói ngay: “Thưa thầy và cụ lang, ư kiến tôi muốn dùng thang thuốc do cụ cắt hôm qua và đă sắc rồi, bao nhiêu Sâm cứ để cho cụ ông tôi uống thử xem sao? Tôi đáùp: Dạ, việc đó là quyền nơi cụ và cụ lang, nhưng xin cụ lang có thể cho biết thuốc hôm qua đă cắt những ǵ ? Cụ Sách bảo: 'Tôi cắt bài Lư Trung Thang đấy thầy ạ (Nhân sâm20g, Bạch truật 12g, Sinh khương 4g, Chích thảo 1g, Phụ tử 4g), thêm Ngũ vị tử 2g. Cụ giải thích: "Sâm làm quâân dược, c̣n mấy vị tá sứ kia mỗi thứ chút ít mà. Mạch nhỏ là nội hàn mà nóng ngoài là dương phù việt. Ta cho uống như thế là bổ dương để ôn hàn mà liễm dương lại, ư kiến thầy thế nào. Ngay lúc đó, người nhà đă bưng chén thuốc lên. Ông cụ già ngồi dậy, tay phe phẩy quạt, thấy chén thuốc, cụ vơ lấy uống luôn. Cụ vừa nuốt xuống khỏi cổ, ngắc ngắc vài tiếng. Người nhà vội đỡ cụ, cụ chết ngay đang khi đỡ cụ. Thế là hai thầy thuốc trâng hẩng nh́n nhau như muốn hỏi nhau mà chưa ai trả lời. Tôi suy nghĩ: Tại sao bệnh này, uống bài Lư Trung Thang vào khỏi cổ mà chết ngay? Vậy th́ tại bệnh đến giờ chết hay tại thuốc? Tôi dám quả quyết rằng tại thuốc. V́ âm đến độ suy cực th́ biến thành khô ráo (dương). Dương đó hợp với dương bên ngoài là dương thịnh cực, v́ vậy phát nóng, phát phiền, bắt quạt. Vậy bệnh này là ‘dương thịnh cực mà âm khô kiệt’. Chính ra phải cho uống thuốc dưỡng âm th́ c̣n may ra kéo dài ngày sống. Nếu lầm tưởng mạch Trầm, Vi, Tế, Tiểu này là dương suy rồi đem nhiệt dược để bổ dương th́ nhiệt ngộ nhiệt, chết ngay. Đó là chết tại thuốc. Nên biết rằng mạch Trầm, Vi, Tế, Tiểu và tay chân mát th́ mới uống Lư Trung Thang. Bệnh này, mạch Trầm, Vi, Tế, Tiểu nhưng ḿnh nóng ấm, bắt quạt, mà lại cho uống Lư Trung Thang là nhiệt dược, tức nhiệt ngộ nhiệt mà chết ngay. |
|
, In trang này J Y HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM http://www.yhoccotruyen.htmedsoft.com/yan/YANVENHIET/03-AMKIETBIENTHANHDUONG.htm |