|
Y ÁN |
|
. |
LỜI NÓI ĐẦUTrong cuộc đời hành nghề, các thầy thuốc đều nhâïn thấy rơ: có một khoảng cách khá lớn giữa lư thuyết (được học ở nhà trường, qua sách vở…) và thực tiễn lâm sàng (trực tiếp khi khám bệnh…). Đặc biệt đối với Đông Y, trường học chính quy không nhiều, tài liệu sách vở cũng không có bao nhiêu so với cả một rừng y mênh mông. V́ vậy đa số các thầy thuốc ngày xưa đều cố gắng bám sát lấy các thầy có tay nghề cao, thậm chí c̣n ăn ngủ lại nhà thầy… để có dịp học tập trực tiếp các kinh nghiệm quư báu cũng như học hỏi thêm về y lư và biện chứng đối với trường hợp ḿnh chưa hiểu. Và quư nhất cũng chính là diễn biến bệnh phù hợp với nhận định của thầy chẩn đoán. Nhờ đó, đă có khá nhiều thầy thuốc ngày xưa đă để lại cho hậu thế những thầy thuốc giỏi, những y án hay, có tŕnh độ cao và lư luận rất sắc bén. Ngày nay, trừ những bệnh viện Đông y lớn hoặc các viện Đông y danh tiếng, mới có điều kiện tập trung các lương y có tay nghề cao, có điều kiện truyền thụ sâu sát các kinh nghiệm quư báu của họ. Bên cạnh đó, theo thiển nghĩ của chúng tôi, dù không được trực tiếp học hỏi qua các danh y nhưng chúng ta có một phương tiện khác để học hỏi đó là qua sách vở. Hiện nay, với đà phát triển mạnh của phương tiện truyền thông, chúng ta sẽ có điều kiện học tập biết bao điều quư báu qua sách vở, đĩa CD, Internet… Mỗi cơ thể, dưới góc độ như một sinh vật, đều có thể có nhiều biểu hiện bệnh lư khác nhau. Trong tài liệu này, chỉ với một chứng tiêu chảy (tiết tả) mà hơn 20 trường hợp là 20 biểu hiện bệnh chứng khác nhau và cách xử phương chữa trị của các danh y cũng khác nhau nhưng cái chính là đều mang lại hiệu quả. Đây là điều mà nhưng người thừa kế cần quan tâm. Nhiều khi, trong một bài thuốc, lại phải chế biến hoặc dùng theo cách thức riêng. Dưới con mắt của người thường, đó có thể là điều cầu kỳ, loè bịp… nhưng thực tế cho thấy, đó lại là kinh nghiệm sắc sảo về y lư mà chỉ có những bậc thầy giỏi mới thực hiện được (Y án 56). Các y án về hàn nhiệt giúp thấy rơ những tai hại của việc chẩn đoán và điều trị sai. Bệnh nhiệt dùng thuốc nhiệt vừa uống khỏi cổ đă chết ngay, hoặc bệnh hàn, dùng lầm thuốc hàn gây bạo tả rồi chết… là những y án đáng cho các thầy thuốc suy nghĩ (Y án 03, Y án 05…). Người xưa thường nói: ‘Y giả, ư dă’ và phương là phỏng theo. Tuy bài thuốc trong các y án này đă được xử dụng có hiệu quả tốt, nhưng có thể vào thời đó, hoàn cảnh địa lư đó, đối với cơ thể người bệnh lúc đó, dùng như vậy có hiệu quả, c̣n đối với chúng ta, ở vào thời điểm khác hẳn về cả không lẫn thời gian, nhiều khi liều lượng thuốc cần phải xét lại cho phù hợp. Điều cần là phải lưu ư về mặt biện chứng, lập luận… và đây cũng chính là điều cần thừa kế và phát huy. Trong lần tái bản này, chúng tôi có sửa đổi và thêm một số bệnh án hay nữa cho phù hợp với nội dung của tuyển tập. Đồng thời trích thêm một số y án chữa bệnh không dùng thuốc, giúp mọi người đều có thể theo dơi, áp dụng. V́ tài liệu có hạn, tŕnh độ hiểu biết chuyên môn cũng hạn chế, không thể đáp ứng được mọi mặt, kính mong quư bậc cao minh, quư đồng nghiệp, quư đọc giả góp ư xây dựng để ngành Đông y của Việt Nam ngày càng phát triển hơn. V́ tinh thần học hỏi, nghiên cứu và thừa kế, chúng tôi xin phép được trích dịch một số y án hay của các danh y, cũng c̣n rất nhiều vị khác mà chúng tôi chưa biết đến… Hy vọng trong tương lai sẽ thu thập thêm được nhiều y án hay hơn. Đầu tháng 9 năm 2000. Tác giả: Hoàng Duy Tân. |
|
, In trang này J Y HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM |